Yazılımınız ve onun sihirli dili: İşlevsel Tasarım
Ürününüz kendisini kullanıcınıza tasarımıyla anlatır. Bu ürün ister bir yazılım olsun ister bir telefon kumandası; baş başa kaldıklarında, aralarındaki tek iletişim aracı tasarımdır.
Tasarımın iki kolu vardır; estetik tasarım ve işlevsel tasarım. Estetik tasarım, duygulara ve göze hitap eder. İşlevsel tasarım ise akla ve mantığa hitap eder. Tasarımınız hem göze-duygulara hem de akla-mantığa hitap etmelidir. Hatta sadece akla-mantığa hitap etmesi yeterlidir. Çünkü ürün özellikle yazılım ürünleri, kullanıcıların çokça vakit geçirmek istedikleri şeyler olmadıkları için bir an önce işlerini halletmelerini sağlamak için elinizden geleni yapın. İyi tasarım, istenen işi en kısa sürede yaptıran tasarımdır.
İşlevsel tasarımların görüntüsü sadedir, bilindiktir, sıradandır hatta tekdüzedir. Tasarımlarınızın klasik veya tekdüze olmasından korkmayın. Aksine resimlerle dolu kompleks ve karmaşık bir hale gelmesinden korkun. Tasarımlarınızda resimlerden çok renklerden faydalanın. Ama birbiriyle uyumlu renklerden. Renkler konusunda fazla cüretkâr olmayın. Beyaz ve gri, her yerde tutar. Renkler konusunda resmî olmayan kurallar vardır; hata mesajları her zaman kırmızı renktir; trafik lambasındaki DUR ışığı gibi. OK mesajları hep yeşil veya sarı olur; yine trafik ışıklarını düşünün.
Tasarımınız, ürününüzün işlevlerini ne kadar iyi anlatıyorsa, işlevsel tasarımınız o kadar iyidir. İşlevsel tasarım, yazılarla, düğmelerle, resimlerle, liste kutularıyla, labellarla ve resimlerle bir bütündür. Bu nedenle, estetik tasarımcınızın dediği ile işlevsel tasarımcınızın dediği arasında kaldığınızda, işlevsel tasarımcınızı seçin; zararlı çıkmayacaksınız.
Başarısız bir işlevsel tasarım çoğu zaman, kontrolü kaybedilmiş bir teknik altyapıya ve kafası karışık bir teknik kadroya dalalet eder. Her ne kadar, teknik kadrolar bunu kabul etmese de. Yazılımınızın teknik altyapısını hazırlamadan önce (kod, veritabanı vs) mutlaka işlevsel tasarımını belirleyin. Kodları yazana kadar, siz onun efendisisinizdir. Ama kodları ve veritabanını hazırladıktan sonra tasarımın nasıl olabileceğine onlar karar verir.
İşlevsel tasarımın katkıları
Başarılı bir işlevsel tasarımın ürüne ve işletmeye katkılarından bazıları şunlardır:
• Kullanım kılavuzları: İşlevsel tasarım ne kadar başarılıysa, kullanıcılar kullanım kılavuzlarına o kadar az ihtiyaç duyar. Kılavuzlarınız daha sade olur. Sade tutulmuş bir kullanım kılavuzunun güncel tutulması kolay olur. Okunması daha kısa sürer. Sade bir kılavuzun çevirisini yaptırmak daha ucuzdur. İşlevsel tasarımı başarılı bir ürünün kullanımı daha kolay ve basit olduğu için, kullanım kılavuzunda anlatmak daha kolaydır. Kullanım kılavuzu hazırlama ve güncelleme maliyeti daha düşüktür.
• Destek maliyetleri: İşlevsel tasarımı başarılıysa, kullanmayı öğrenmek daha kolaydır; ürün destek bölümünüzün telefonları daha az çalar. Daha az e-posta alırsınız. Kullanıcıların ürünü öğrenme süresi daha kısa olur. Destek maliyetleri daha düşük olur.
• Müşteri memnuniyeti: İşlevsel tasarım başarılıysa, şikâyet eden kullanıcı sayısı daha az olur. Ürününüzü müşterinizdeki personele kabul ettirmek daha kolay olur.
