>
Eskiden Gmail’de mesajımıza resim eklemek istediğimizde teker teker yüklememiz gerekirdi. Derken bir gün farkettik ki dosyaların hepsini seçip tek seferde yükleyebiliyoruz. Peki, ek dosya gönderme konusunda çok büyük kolaylık sağlayan bu özelliğin arkasında hangi teknolojinin olduğunu hiç merak ettiniz mi?
Bizler belki merak etmiyoruz ama FriendFeed ve Vimeo gibi dünyanın çok önemli servisleri Gmail’in kullandığı tekniği hemen taklit etti bile.
Bu teknolojinin adı: Flash‘tır.
Peki ama Gmail’in tamamı HTML/Javascript ile hazırlanmış. Flash sayfanın neresinde? İşte asıl hinlik de burada yapıldı. Gmail mühendisleri Flash’ı öyle bir gizlediler ki çok dikkatli kontrol etmedikçe onun Flash olduğunu anlamak çok zor. Flash’ı yakalamak için tek yapmanız gereken, dosya yükleme bağlantısını sağ tıklatmak. Standart Flash menüsünün açıldığını göreceksiniz. Tamamı Flash ile hazırlanmış siteleri sağ tıklattığımızda açılan bu menü, tıkladığımız şeyin aslında bir bağlantı değil küçük bir Flash uygulaması olduğunu gösteriyor. Yani “Attach file” bağlantısı aslında küçücük gizli bir Flash uygulaması.
Peki yalnızca Gmail mi aynı taktiği uyguluyor. Tabii ki hayır; Gmail’in bu taktiğini keşfeden FriendFeed ve Vimeo da aynı taktiği taklit etti. Örneğin FriendFeed’de resim yükleme bağlantısını sağ tıklattığınızda da Flash menü açılacaktır. Bunun anlamı, FriendFeed’deki yükleme bağlantısı da aslında bir ufak Flash uygulaması.
Bu servislerin yazılım geliştiricileri için küçük ama milyonlarca kullanıcısı için büyük olan bu güzellik Flash teknolojisi ile mümkün olmuştur. Mezkur servisler tarafından şu ana kadar böyle bir imkanın biz kullanıcılara sunulmamış olmasının nedeni, bu arayüzleri hazırlayan geliştiricilerin HTML-Javascript kapanında kendilerini sıkıştırmış olmalarıdır. Halbu ki, Javascript ile geliştirilmesi mümkün olmayan daha birçok özellik Flash/Flex ile kolaylıkla mümkün olabilmektedir (HTML-Javascript’ten Flex’e geçmek için 10 neden) Burada, büyük yatırımlarla hazırlanmış Javascript arayüzlerin topyekün Flash/Flex’e geçirilmesini tabiiki kastetmiyorum. Demek istediğim şey, Flex/Flash hangi konuda iyise, onu kullanmak, arayüzlerimize çok ciddi katma değer sağlayacaktır. Dünyanın büyük servisleri Flash’ın gücünü daha fazla farkettikçe, arayüzlerinde farklılaşmaya gideceklerdir (Dünya devleri Flash Player için bir araya geliyor)
Benim Gmail’de farkettiğim başka bir sıradışı bir özellik ise şu; Gmail adresime gönderdiğim e-posta ekranda neredeyse anında görünüyor. Bu hız beni hep şaşırtmıştır. Burada bir push teknolojisi söz konusu. Normal şartlarda Javascript ile böyle birşeyin yapılması teknik olarak mümkün değil. Bu hız ancak Flash/Flex ile mümkün olabilir. Fakat çok incelememe rağmen, sayfadaki Flash’ı yakalayamadım. Belki onu siz yakalarsınız?
Flash’ın dosya yükleme özellikleriyle ilgilenen Flash/Flex geliştiricileri ActionScript API dökümantasyonunda ayrıntılı bilgi bulabilirler.