Sayfadaki bilgiyi değiştirmede yeni yaklaşımlar

Sitede kayıtlı bir bilginizi değiştirmek için, uzun profil formundaki ilgili metin kutusunu bulup değiştirmek yerine artık yeni yaklaşımlar geliyor.

Bir web sitesine üyesiniz. Mesela profil sayfanızdasınız. Adınız, soyadınız, e-posta adresiniz vs sayfada görünüyor. Sayfadaki örneğin adınızı değiştirmek istediğinizde şu anda şuna benzer işlemler yapmanız gerekir; Bilgilerimi Güncelle düğmesini tıklatırsınız. Tüm profil bilgilerinizin yer aldığı kalabalık bir form açılır. "Ad Soyad" metin kutusunu bulur değiştirirsiniz ve Kaydet düğmesine basarsınız. Bilginiz sisteme kaydedilir. Site sizi anasayfa yönlendirir. Siteyi gezerken en son hangi sayfada kaldığınızı unutursunuz. Tarayıcının Geri düğmesini kullanarak kaldığınız yere geri dönersiniz... Bir bilginizi güncellemek işkence halini almıştır.

Sistemdeki bilgilerinizi güncellemek için web sektöründe yeni yaklaşımlar çıkıyor. İşte bazıları.

Yerinde Düzenle

Profil sayfanızdasınız. Sayfada adınız yazıyor. Adınızı çift tıklatıyorsunuz. Adınız metin kutusuna dönüşüyor. Adınızı değiştirip Enter tuşuna basıyorsunuz. AJAX sayesinde sayfa yenilenmeden yeni adresiniz sisteme kaydediliyor. Yapmanız gereken başka hiç birşey yok.

Onu Düzenle

Bu yaklaşımda, profil sayfasındaki adınızı çift tıklatıyorsunuz. AJAX ile bir iç popup açılıyor. İç popup'ta sadece bir tane metin kutusu var: "Ad Soyad" kutusu. Kutuyu doldurup Enter tuşuna basıyorsunuz. Yeni adresiniz sayfa yenilenmeden sisteme kaydediliyor. Yapmanız gereken başka hiç birşey yok.

Sonuç

Açılan kalabalık formlarla kıyaslandığında, bu yaklaşımların hepsinin işlevsel tasarım açısından daha başarılı yaklaşımlar olduğu kesindir. Bilgiyi kaydetmek kolay olduğundan; kayıtlı olmayan bilgiyi vermek teşvik edilmiş olur, bilgilerden eski olanların güncellenmesi teşvik edilmiş olur vs...

Tarayıcıların sunmaya başladıkları olgunlaşmış Javascript destekleri, başarılı Javascript frameworkleri ve AJAX sayesinde, Web sayfaları masaüstü yazılımlarının sunduğu işlevselliği yakaladı da geçiyor bile. Birkaç yıl içerisine, bu araçların birleşip ortak yaklaşım ve konseptlere hizmet eder hale gelmeleri gelecekleri görünüyor.

Web 2.0 nedir?

AJAX, SOA, bıcır (widget) gibi teknolojik terimlerle açıklanmaya çalışılan Web 2.0 gerçekte bir akımdır. Teknolojik araçlar, bu yaklaşıma hizmet edecek yardımcı araçlardan ibarettir.

Web 2.0, web hizmetini iyileştirmek amacıyla ziyaretçilerin siteye katılımını (participation) sağlamak, yine aynı amaçla diğer sitelerle ve ziyaretçilerle işbirliği (collaboration) yapmak fikrine dayanan bir akımdır. Haberdar olmayı ve katılımı kolaylaştırmak amacıyla AJAX, bıcır (widget), RSS... gibi teknolojiler kullanılabilmektedir. Siteler kendi aralarında işbirliği yapmak amacıyla SOA, XML, WebService gibi teknolojiler kullanabilmektedirler.

Bu akımda, içeriğin sınıflandırılmasından (etiketleme-tagging) zenginleştirilmesine kadar (Örn: Wikipedia) her türlü büyük-küçük katkı teşvik edilir ve memnuniyetle karşılanır. "Bilgi sağlayıcı" konumuna yükselmiş olan ziyaretçilerin sağladıkları taraflı-tarafsız bilgi, sitede doğrudan yayınlanmaya başladığından, gelişmekte olan ülkelerde hukuki sorunlar yaşanabilmektedir (Wordpress'in yayını, mahkeme kararıyla engellendi).

Wordpress'in yayını, mahkeme kararıyla engellendi

Wordpress'in anasayfasına ve binlerce blogtan herhangi birine girmeye çalışıldığında, aşağıdaki mesaj görüntüleniyor:

"Bu siteye erişim mahkeme kararıyla engellenmiştir.

T.C. Fatih 2.Asliye Hukuk Mahkemesi 2007/195 Nolu Kararı gereği bu siteye erişim engellenmiştir.

Access to this site has been suspended in accordance with decision no: 2007/195 of T.C. Fatih 2.Civil Court of First Instance. "

İnternetteki bu türlü yasakları, çok faydalı buluyorum. Zira; internetin hukukta bir mecra olarak kabul edilmesi, bu mecranın hukukçular tarafından ele alınmasına ve yasalarda gazete, TV, radyo vs mecraların yanında bu mecradan da bahsedilmesine vesile oluyorlar. İnsanoğlunun hiçbir yasağı sonsuza dek sürmedi, sürmez. Tıklatın ve siteye girin. Bakalım yasak kalkmış mı: www.wordpress.com